Sultan Murad uzun
boylu, degirmi yüzlü, iri burunlu idi. Kahn ve adaleli bir vucuda
sahipti. Basina mevlevi sikkesi üzerine yuvarlak testar sarili bir
baslik giyerdi. Çok sade giyinir ve kirmizi zeminli beyaz eibiseden
hoslanirdi. Gayet nazik, sevimli, çok halim ve selimdi. Alim ve
sanatkarlara hürmet gösterir, fakirlere ve kimsesizlere büyük bir
sefkatle muamele ederdi. Halk tarafindan "Gazi Hünkar" diye anilir ve
bir baba olarak sevilirdi.
Terbiyesi ile annesi Nilüfer Hatun mesgul oldu. Gençligini Bursa'da
medreselerde, ilim ve sanat adamlari ile geçirdi. Butun hayati sinir
boylarida ve harp meydanlarinda geçmistir. Hiç durmadan Rumeli'den
Anadolu'ya, Anadolu'dan Rumeli'ye seferler yapmistir. Bu kadar harp
mesguliyetleri arasinda, büyük ve kiymetli binalar, sanat eserleri
meydana getirmeye de vakit bulmustur. Bursa'da camiler, medreseler ve
imarethaneler yaptirmistir. Edirne'yi ilk defa O, hükümet merkezi
yapmistir. Ilk Edirne sarayini da kendisi bina ettirmistir.
Orhan Gazi'nin vefatinda 95.000 km. kare olan topraklann genisligini
500.000 km. kareye çikardi.
Zamaninda alinan
yerler :
1362'de Edirne, 1363'de eski Zagra ve Filibe fethedildi. 1364'de
Sirpsindigi zaferi kazanildi ve Haçlilar perisan edildi. 1365'de Kara
biga Osmanli topraklarina katildi. 1369'da Hayrabolu, Kirklareli,
Pinarhisar ve Vize alindi. 1370'de Bulgar Kralligi Osmanlilara tabi oldu.
Bir müddet sonra da Çamurlu savasi kazanildi. 1371'de Çirmen zaferi elde
edildi, Haçlilar bir defa daha yenildiler. 1372'de Çatalca Bizans'tan
alindi. 1374'de Sirbistan Osmanliilara tabi oidu. 1375'de Nis fethedildi.
1378'de Kütahya Vilayeti Osmanli topraklarina katildi. 1382'de Sofya
fethedildi. 1383'de Candarogullari Osrnanlilara tabi oldu. 1385'de
Arnavutluk'un kuzeyi tamamen alindi. 1386'da Karamanlilarla harp yapildi.
1388'de Silistre, Zistovi, Nigbolu, Plevne, Lofça, Deliorman ve Dobruca
Türk hakimiyeti altina alindi. 1389'da Haçlilar bir defa gaha perisan
edildiler ve Islam ordusunun yigitlikleri sonunda Kosova Meydan
Muharebesi kazanildi. Ne yaziik ki bu sanli zafer çok büyük bir aci ile
neticelendi. Bütün gazileri derin bir matem içinde birakti. Söyle ki; Bu
zafer sonunda yaralilarin büyük bir kismi düsman askerleri idi.
Yerdekiler arasinda tek tük Türk Sehidi de vardi. Sultan Murad her
Sehidin önüne geldigi vakit büyük bir üzüntü ile "Inna lillahi ve inna
ileyhi raciun" diyor ve sehidin derhal kaldirilarak defnedilmesini
emrediyordu. Yarali bir Türk'ün yanina geldigi zaman, onu oksuyor,
yarasinin aciyip acimadigini ve bir arzusu olup olmadigini soruyordu.
Böylece dolasirken biraz uzakta ölüler arasinda bir kimildama oldu.
Sultan Murad o tarafa döndü. Ölüler arasindan, dev gibi uzun boylu bir
Sirplinin kalktigi görüldü. Milos ismindeki bu Sirpli (Kral Lazar'in
damadi) yerden kalkarak Padisaha dogru gelmeye basladi. Padisahi
muhafizlari ise, Sirpli'yi derhal yakaladilar. Fakat Sirpli, padisahi
mutlaka görmek istiyordu ve : "Beni birakiniz, korkmaniza lüzum yok. Ben
Padisahin elini öpmeye ve hem de müslüman olmaya geldim. Aynca size bir
de müjdem var. Kral Lazar yakalandi, bakiniz getiriyorlar" dedi. Padisah
onun sözlerini isitmisti. Isaret ederek birakmalarini söyledi.
Muhafizlar da Kralin tutuldugu tarafa bakarlarken, yarali taklidi yapan
hain Sirpli, Padisaha yaklasti, elini öpecekmis gibi egildi, bir anda ve
yilairim sürati ile koltugunun altinda sakladigi hançerini çekerek, Gazi
Hünkar'in mübarek gögüs ve karnina sapladi. Muhaizlar neye ugradiklarini
anlayamadilar. Katil kaçmaya basladi. Sonra muhafizlar kafiri
yakalayarak parça parça ettiler.
Hünkar'in son söz!eri sunlardr : "Islamin muzafferiyeti, benim siehit
olmama bagli ise, sehadet serbetini nasip buyurmasini Cenab-i Hak'tan
dua ve niyaz etmistim. Duam kabul buyuruldu. Hazreti Allah'a hamd ve
sena olsun ki, Islam askerinin zaferini gördükten sonra hayatim sona
ermektedir. Oglum Bayezid'e biat ediniz. Sakin esirleri incitmeyiniz.
Mal ve canlarina tecavüz etmeyiniz. Ben artik sizleri ve muzaffer
ordumuzu Cenab-i Hakk'a emanet ediyorum. Mevla devletimizi bütün
fenaliklardan korusun!" diyerek ebediyyete intikal etti.
Sultan Murad'in hançerle parçalanan barsaklan, sehit oldugu yere bir
türbe yapilarak gömüldü. Cesedi ise Bursa"ya nakledilerek Çekirge'deki
türbesine defnedildi.
Silsile-i Sadat-i Naksibendiyye'den Hace Seyyid Emir Kilċl (k.s.)
Hazretleri, Mugnullebib isimli eserin sahibi ve topun mucidi olarak
bilinen Cemaleddin Abdullah Efendi, Buhari'nin Sarihi Sernseddin
Kirmaniu, Birinci Murad zamamnda vefat Etmislerdir.
Ilk kazasker tayinleri, timar kanunu ve minarelerden salatu selam okuma
adetleri bu devirde baslamistir.
Sultan Murad'in esleri ve çocuklari
Murad Hüdavendigâr, güzelligi ve iyi ahlâki ile meshur olan Gülçiçek
Hatun'la evlenmistir. Yerine geçen oglu Yildirim Bayezid bu hatunundan
dogmustur. Daha sonra Murad Han Gazi, Bulgar Krali'nin kizi Prenses
Maria ve yine Bulgar prenseslerinden Konstantin'in üç kizindan biri ile
evlenmistir. Son iki evlilik siyasî evliliklerdi.
Sultan Murad'in Yildirim Bayezid'den sonraki çocuklari sunlardir: Yakup
Çelebi, Savci Bey, ibrahim Çelebi ve Nefise Melek Hatun. Savci Bey
babasina isyan ettigi için öldürülmüstü. Yakup Çelebi ise, Yildirim
Bayezîd tahta çiktigi gün, taht kavgasini önlemek için öldürüldü.
|